İnceleme Termodinamik Isı Pompası Teknik Eğitimi: Pro Serisi Çalışma Prensibi, Montaj Kuralları, Parametreler ve Saha Sorunları

Kısa Özet: Sahadan Çıkan 10 Kritik Kural

• Filtre olmadan cihazı çalıştırmayın. Tesisat filtresi yoksa ilk çalıştırma yapılmaz ve garanti başlangıcı kabul edilmez.
• Cihazı doğrudan tesisata bağlamayın. Mutlaka akümülasyon tankı / buffer tank / denge kabı kullanın.
• İlk bakılacak yer her zaman voltajdır. "Isıtmıyor", "sete gelmiyor" şikayetlerinin büyük kısmı voltaj düşüklüğüdür.
• Kompresör 185 V'a kadar çalışır ama bu düşük frekans demektir; 16 kW cihaz fiilen 12 kW gibi çalışır.
• E15 hatası genellikle havadır. Tesisatın havası tam alınmazsa su akış şalteri devreye girmez.
• Delta-T farkı 10°C'ye çıkarsa cihaz hata verebilir. Tank kullanmamanın en sık sonucu budur.
• Yerden soğutma önerilmez. Soğutma için fan coil şart; petek ve yerden ısıtma ile soğutma terleme ve çürümeye yol açar.
• Kart değişiminden sonra dip switch ve parametre ayarı zorunludur. Aksi halde cihaz veya fanlardan biri çalışmaz.
• R290 yanıcı bir gazdır. Montaj ve müdahalede buna göre davranılmalıdır.
• Kapasite seçimi çift yönlü kritiktir. Küçük cihaz sete hiç ulaşmaz, büyük cihaz sürekli devreye girip çıkar.

Isı Pompası Nedir? Klimadan Farkı Ne?

Isı pompası, doğalgazın olmadığı yerlerde elektrik enerjisi tüketerek düşük sıcaklıktaki ısıyı yüksek sıcaklıktaki ortama aktaran cihazdır. Çalışma mantığı klima dış ünitesiyle hemen hemen aynıdır.

Tek farkı şudur: Klima, bulunduğu ortamın havasını ısıtır veya soğutur. Isı pompası ise dış ortam sıcaklığını referans alarak, plakalı eşanjör yardımıyla iç tesisat suyunu ve kullanım suyunu ısıtır veya soğutur. Yani devreye iki ek komponent girer: plakalı eşanjör ve sirkülasyon pompası.

"3+1" kavramı: Isı pompası tek cihazla üç işi birden yapar — evi ısıtır, evi soğutur ve ayrıca kullanım suyu sağlar.

Verim: Kullandığı 1 kW elektrik enerjisini yaklaşık 3 kW ısı enerjisine çevirir. Pro serisi R290'lı cihazlarda bu değer COP 4 seviyesine çıkar.

Isı Kaynağı Tipleri


Havadan suya cihazlar, dış ortamdaki düşük sıcaklıktaki ısı enerjisini alır, R290 gazıyla dolaştırarak yükseltir ve evaporatör-eşanjör hattı üzerinden eve aktarır.

Ana Komponentler ve Görevleri


Çalışma döngüsü: Cihaz boştayken R290 gaz kompresör içinde likit haldedir. Çalışma başladığında bu likit evaporatöre buhar halinde geçer, sonra tekrar sıvılaşarak kompresöre döner. Kompresör bir basınç yaratarak likidi gaz haline çevirir ve döngü sonsuz şekilde devam eder. Bu esnada aynı akışkan plakalı eşanjörden geçerek suyu temassız, yüzeysel bir aktarımla ısıtır veya soğutur.

Sistem Basınçları


Gaz; bakır borular, evaporatör ve kompresör içinde 22-26 bar aralığında sürekli devridaim yapar.

Emniyet mantığı: Cihazın su tarafında (plakalı eşanjör tarafında) otomatik hava purjörü ve 3 barlık emniyet ventili bulunur. Plakalı eşanjörde bir delinme olursa — ki bu insan yapımı bir komponenttir ve 8 bardan 22 bara çıkan basınç altında çalışır — 3 barlık emniyet ventili açar ve basınçlı gazı suyla birlikte tamamen tahliye eder.

Önemli güvenlik notu: R290 (propan) yanıcı ve parlayıcı bir gazdır. Montaj, servis ve müdahale bu bilinçle yapılmalıdır.

R290 ve R32 Gaz Farkı

Eğitimde bu fark çok net bir benzetmeyle anlatıldı:

• R32 → mazot gibi. Cihazı çalıştırır, yürütür ama daha yavaş, daha hantal bir aktarım sağlar.
• R290 → benzin gibi. Daha hızlı hareket eder, daha hızlı tepki verir.

Eğitimde konuşmacı, Pro serisinin -11°C dış sıcaklıkta 50°C set değerini tutarak çalıştığını bizzat gözlemlediğini belirtiyor; saha deneyimi olarak "yaklaşık -20°C'ye kadar" ifadesini kullanıyor. Katalogda belirtilen sınır değer ise -25°C.



Pro Serisi Teknik Özellikler


Fan ARGE notu: Fan kanatları başlangıçta 3 pervaneliydi. Ses seviyesini düşürmek için ARGE tarafından 4-5 yapraklı tasarıma geçildi ve kanat üstüne "baykuş kanadı" denilen çentikler açıldı. Bu çalışma desibel anlamında büyük fark yarattı.

Kart konumu ARGE notu: Daha önce PCB karta erişim için ön kapağın da sökülmesi gerekiyordu. Yeni tasarımda kart yan tarafa alındı; artık sağ taraftaki ince kapak söküldüğünde doğrudan PCB karta müdahale edilebiliyor.

En Kritik Montaj Kuralı: Akümülasyon Tankı

Eğitimin en çok tekrarlanan uyarısı budur: Isı pompasını doğrudan tesisata bağlamayın.

Yanına mutlaka bir akümülasyon tankı, buffer tank veya denge kabı bağlanmalıdır. Bu tank, ısıyı kendi içinde hapsederek enerji kaybını önler ve kazanılan ısı enerjisini tesisata kayıpsız aktarır.

Tank kullanılmazsa ne olur?

• Önce sirkülasyon pompasının ömrü kısalır.
• Sonra cihazın kendi ömrüne zarar verir.
• Delta-T sorunu çıkar: Çıkış suyu ile dönüş suyu arasında örneğin 10°C'lik bir fark oluşur ve bu fark cihazın hataya geçmesine sebep olabilir.
• Cihaz sürekli devreye girip çıkar, konfor düşer.

Mesafe: Cihaz ile tank arası çok kısa tutulmalıdır.

Tank kapasitesi nasıl hesaplanır?

Eğitimde verilen pratik yöntem:

1 metre petek ≈ 7 litre
%30 boru kaybı eklenince ≈ 10 litre
1 metre petek ≈ 1 kW kapasite

Genişletmek için tıkla ...

Uyarı: Bu basit bir hesaplamadır. Gerçek seçimde evin metrekaresi, petek ve yerden ısıtma metrajı, dış cephe yalıtımı, kapı izolasyonu ve hatta cihazın konulduğu yön (kuzey/güney) etkilidir.

Boyler ve Akümülasyon Tankı Birlikte Kullanımı

Cihaz hem ısıtma/soğutma hem kullanım suyu sağlayacaksa, ekstra bir boyler bağlanması gerekir.

• Kart iki farklı 3 yollu vana motorunu destekler.
• Kart ayrıca iki farklı harici sirkülasyon pompası bağlantı yuvasına sahiptir (biri boyler, biri akümülasyon tankı için).
• Akümülasyon tankına harici sirkülasyon pompası takılması gerekir — eve giden tesisat hattı için.

3 yollu vana bağlantısı — doğrusu:

• Vana motoru giriş/çıkış hattına takılmalıdır.
• A noktası → akümülasyon tankı (ev tesisatı)
• B noktası → boyler (DHW / kullanım suyu)
• Yanlış bağlantı durumunda parametrelerden ters işlem olarak değiştirilebilir.

Öncelik sırası: Cihaz konfor açısından her zaman önce boyleri besler. Boyler set değerine ulaştıktan sonra 3 yollu vana ayrım yapar ve ısıtma veya soğutma moduna geçer. Bu, soğutma modunda bile geçerlidir — 10°C soğutma isteseniz de, 50°C banyo suyu talebi varsa cihaz önce banyo suyunu ısıtır.

Filtre: Pazarlık Konusu Değil

Eğitimin en katı kuralı: Tesisatın arkasında filtre yoksa ilk çalıştırma yapılmaz ve garanti başlangıcı kabul edilemez.

Neden bu kadar kritik?

Plakalı eşanjörün geçiş aralıkları son derece incedir. Ufacık bir tortu bile burayı tıkayabilir. Tıkanma olduğunda su akış şalteri devreye girmez ve cihaz hata verir.

Plakalı eşanjör değişimi neden bu kadar zor?

Elektrikli kombideki gibi iki vidayla sökülen bir parça değildir:

• Gazın tamamen boşaltılması gerekir
• Kaynak yuvalarından sökülmesi gerekir
• Yeni eşanjörün kaynak yapılması gerekir
• Tekrar gaz basılması gerekir — ve doğru litrajı tutturma riski vardır

Yani devreye kaynak ve gaz işçiliği girer.

Özellikle dikkat: Katı yakıtlı kazanın söküldüğü bir tesisata ısı pompası takılıyorsa, filtre kullanılmadığında plakalı eşanjör kesinlikle zarar görecektir.

Filtre bakımı: En az 6-8 ayda bir kontrol edilmelidir.

Su akış şalteri neden tıkanır?

• Cihazın arkasına filtre takılmamıştır
• Kullanılan su şehir şebeke suyu değil, artezyen veya kuyu suyudur

Voltaj: Her Arıza Aramasının Başladığı Yer

"Cihaz sete gelmiyor", "yeterli ısıtmıyor", "sürekli çalışıyor" şikayetlerinde ilk bakılacak nokta voltajdır.


Kompresör 185 V'a kadar sağlıklı çalışır, hatta 160 V'ta da çalışabilir — ancak bu tamamen verim kaybıdır. Cihaz bunu kendi içinde yükseltemez. Çözüm: regülatör veya düzenli/sabit voltaj temini.

Doğru ölçüm yöntemi: Cihazı açın, kompresör devreye girsin, kompresör %100 devredeyken voltaj ölçümü yapın. Boştaki ölçüm yanıltıcıdır: şebeke boşta 220 V gösterip, cihaz yüke bindiğinde düşebilir.

Voltaj takibi: Yanınızda voltmetre yoksa C23 parametresinden voltaj takibi yapılabilir. Bu parametrede değişiklik yapılamaz, yalnızca görüntülenir.

Kırsal bölge notu: Trafodan kaynaklı voltaj problemi olan yerlerde, parametrelerden cihaz kapasitesi düşürülerek (örneğin 16 kW cihaz 15 kW gibi) mevcut voltaja göre çalıştırılabilir.

Defrost (Buz Çözme) Döngüsü


Ne zaman devreye girer? Yaklaşık +4°C ve sıfır noktası civarında kristalleşme/buzlanma oluştuğunda.

Kapasite etkisi: Defrost sırasında cihaz, %100 çalışma kapasitesinin %30'unu kendi içine yükler — yani kendini beslemek için bir miktar kapasite ayırır. Kendini toparladıktan sonra tekrar tesisata devam eder.

Sıklık: Çok soğuk koşullarda dahi günde en fazla iki-üç kez devreye girer. Eğitimde, -11/-12°C'de ve hatta balkon montajlarında bile sürekli defrost'a girildiğinin görülmediği belirtiliyor. Sebebi: R290 gazın hızlı tepkimesi.

Ek Rezistans Durumu

• Pro serisinde dahili ek ısıtıcı rezistans YOKTUR. R290 gaz yeterince hızlı enerji sağladığı için gerek duyulmamıştır.
• Kompresör etrafında küçük bir ısıtıcı vardır — bu, gazı likit halden gaz hale geçirmek ve hareketlendirmek içindir, cihazı takviye etmez.
• Anakart üzerinde ek rezistans klemensi mevcuttur. İhtiyaç halinde akümülasyon/buffer tank üzerindeki yuvalardan birine 4 kW veya 6 kW rezistans bağlanıp ısı pompasının anakartından kontrol edilebilir.
• R32 monoblok modelde 6 kW rezistans takviyesi standarttır.

Sensörler ve Parametre Ayarları

Cihazda 16 farklı sensör bulunur; yaklaşık 7'sini cihaz kendi iç kontrolü için kullanır (kompresör sıcaklığı, pompa sıcaklığı, plakalı eşanjör giriş-çıkış sıcaklığı vb.).

Kritik detay: Boyler sensörü ve akümülasyon tankı sensörü cihazda mevcuttur ancak fabrikasyon olarak "0" (kapalı) gelir.

Yani akümülasyon tankı bağladıysanız, cihaz varsayılan olarak tank sıcaklığına değil, kendi çıkış hattındaki sensöre göre hareket eder — tıpkı elektrikli kombideki gibi. Tank sıcaklığına göre çalışmasını istiyorsanız sensörü tanka adapte edip parametrelerden aktif etmeniz gerekir.

Sensör teknik değerleri: Sensörlerin üzerinde omaj değerleri yazılıdır. Genel olarak 5 kΩ NTC sensörler kullanılmıştır; kompresör tarafına giden bir tanesi 50 kΩ'dur.

Önemli parametreler:


Parametrelerden ayrıca kompresör frekansı, fan devri ve sirkülasyon pompası devri ayarlanabilir; kullanıcı kendi konforunu tamamen kendi eline alabilir.

Yazılım güncellemesi: Ana kontrol kartına bilgisayar üzerinden, dijital ekran kartına ise micro SD kart ile yazılım yüklenebilir. Güncellemelerle turbo mod, Türkçe menü ve voltaj kontrolü gibi özellikler eklenmektedir.

Hata Kodları ve Anlamları


E15 için ilk hamle: Cihazın içindeki havanın tamamen çıkarılması. Tesisata hava purjörü takılmamışsa ve cihaz içindeki hava alınmamışsa, cihaz su akış anahtarını devreye sokmaz ve sürekli hatada kalır.

Basınç okuma notu: Bu modelde alçak/yüksek basınç switch olarak çalışır, ekrandan değer okunamaz — manometre bağlamak gerekir. Sensörlü modellerde bu değerler C parametrelerinden görülebilir.

Soğutma: Fan Coil Şart

Bu, eğitimde net şekilde vurgulanan bir konu.

• Peteklerle veya yerden ısıtma borularıyla soğutma yapmak sağlıklı değildir.
• Peteklerde terleme oluşur, bu da zamanla çürümeye yol açar.
• Yerden ısıtma ile soğutma, mobil boruların ömrüne zarar verme ihtimali taşır.
• Fan coil kullanıldığında verim %3-5 daha yüksektir.

Soğutmanın enerji maliyeti: Isıtmada 1 kW elektrik ile 3 kW ısı enerjisi elde edilirken, soğutmada bu enerji 3 katı seviyesinde harcanır. Sebebi: fan coil, soğuyan suyun geçtiği noktada havaya üfleyerek çok daha hızlı bir enerji aktarımı yapar.

Çalışma değerleri: Soğutmada çıkış 7°C, dönüş 12°C (7/12 rejimi).

Yerden ısıtma uyarısı: Yerden ısıtma kullanıyorsanız 50°C'yi geçmeyin. Hem sağlık açısından hem de mobil boruların ömrü açısından 50°C stabil bir ısıtma sağlar.

Elektrik Altyapısı ve Kablo

• Her kapasitenin farklı kablo kesiti ve farklı amper gücü vardır. Servis, ilk çalıştırmada kablo kesitini mutlaka kontrol etmelidir.
• Kaçak akım sigortaları kullanılmalıdır.
• 19 kW cihaz tam yükte 37-38 A çeker.
• 16 kW'a kadar 220 V; 16 kW üstü 380 V (3 faz + nötr).
• Enerji kesintisi sonrası kompresör ~5 dakika sonra devreye girer. Bu, gazın toparlanması ve cihazın kendi kontrollerini yapması için gereken süredir. İnverter sistemin akıllı yazılımı kendi kendini test ederek hareket eder.

Tesisat Kuralları

• Filtre: Zorunlu.
• Vana: Zorunlu. Vana yoksa bakımda cihazın tüm suyunu boşaltmak gerekir — bu da içerideki pisliğin plakalı eşanjöre gelmesi demektir.
• Emniyet ventili ve otomatik hava purjörü: Cihazda dahili mevcut, ancak bağlanan tank veya tesisat üzerine de ayrıca takılması çok daha sağlıklıdır. Maliyeti düşük ama sahada sıkça atlanıyor; bu, cihazın ömrünü kısaltıyor.
• Boru tipi: Isı transferi açısından en iyisi bakır borudur (altından sonra en iyi iletken). Maliyet nedeniyle plastik boru tercih ediliyorsa, dış hava ile yalıtımının yapılması şarttır.
• Boru çapı: Dar borular basınç kayıpları, debi ölçüm sorunları ve su akış şalteri problemleri yaratır. Geniş çaplı borularda sorun beklenmez.
• Tesisat korunaklı olmalı: Güneş ve yağmurdan etkilenmeyecek şekilde uygulanmalıdır.

Antifriz Kullanımı

Donmaya karşı antifriz kullanımı öneriliyor — ancak kritik bir uyarıyla.

• Kaliteli ve ince bir antifriz kullanılmalıdır. Doğrudan araç antifrizi değil, ısı pompası için uygun ürünler tercih edilmelidir.
• Eğitimde verilen oran: yaklaşık 3'te 1. (3 litre suya 1 litre antifriz.) Kullanacağınız ürünün kendi karışım tablosuna ve hedeflediğiniz donma sıcaklığına göre teyit edin.
• Fazla antifriz büyük hasar verir. Sahada tüm tesisatı antifrizle dolduran uygulamalar görülmüştür. Sonuç sırasıyla: sirkülasyon pompası kitlenir → su akış şalteri arızalanır → plakalı eşanjör tıkanır.

İlk Çalıştırmada Servisin Kontrol Listesi

• Şehir şebeke voltajı kontrolü — kompresör devredeyken ölçüm
• Kablo kesiti kontrolü — kapasiteye uygun mu
• Kaçak akım sigortası kontrolü
• Tesisatta filtre var mı — yoksa çalıştırma yapılmaz
• Vana takılmış mı
• Akümülasyon tankı bağlı mı, mesafesi uygun mu
• Tesisatın havası tam alındı mı (E15'i önler)
• Tesisat izolasyonu / korunaklılığı
• Vakum gerekmez — cihaz kapalı devre olarak fabrikadan test edilmiş gelir

Kart Değişimi Sonrası Zorunlu Adımlar

Voltaj dengesizliği veya yüksek voltaj nedeniyle PCB kart değiştirildiğinde:

• Dip switch ayarı: Yeni kart fabrikadan tüm switch'ler kapalı gelir. Cihaz kapasitesine göre iki switch konumu değiştirilmelidir.
• Parametre kontrolü: Özellikle fan parametresi (P73). Çift fanlı bir cihazda kart değiştirildikten sonra fanlardan yalnızca biri dönüyorsa sorun buradadır.
• Farklı DC fan modelleri kullanıldığı için parametrelerin mevcut komponentlere göre düzeltilmesi gerekir.

"Kart taktım ama çalışmadı" durumunda ilk yanıt: dip switch'leri kontrol et, sonra parametreleri kontrol et.

WiFi Kurulumu (Smart Life)

• Uygulama adı: Smart Life
• iOS: App Store üzerinden indirilebilir.
• Android: Play Store'da bulunmayabilir; Google üzerinden web'den indirilebilir.
• Kurulum: Uygulamaya üye olun → cihaz panelindeki WiFi yuvasında smart mod tuşuna basın → WiFi ışığı yanıp sönmeye başlasın → uygulamada çıkan ısı pompası simgesine tıklayın → cihaz otomatik bağlanır.
• KRİTİK: Bu tür akıllı cihazlar 5 GHz WiFi kabul etmez. Modeminizin 2,4 GHz yayın yaptığından emin olun; aksi halde kurulum bir türlü tamamlanmaz.

WiFi üzerinden cihazı açıp kapatabilir, set değerlerini değiştirebilir ve günlük/saatlik tüketim verilerini görebilirsiniz.

Sık Karşılaşılan Saha Sorunları ve Çözümleri

[/TR>
[TR]

Kapasite Seçimi Neden Kritik?

Hata iki yönlüdür:

• Kapasite küçük seçilirse: Cihaz sürekli çalışır, hiçbir zaman istenilen değere ulaşamaz.
• Kapasite büyük seçilirse: Örneğin 100 m²'lik alana 19 kW cihaz takıldığında, hızlı sirkülasyon nedeniyle cihaz sürekli devreye girip çıkar. Sete ulaşır kapatır, sete ulaşır kapatır.

Not: Cihazın sürekli (modülasyonlu) çalışması, dur-kalk yapmasından daha sağlıklıdır. Modülasyon sayesinde kompresör frekansı 50 Hz'den 10-12 Hz'e düşürülerek çalışmaya devam edebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Mevcut doğalgaz kombi sistemine hibrit entegre edilebilir mi?
Cihazın kendi üzerinde hibrit kontrolü yoktur. Ancak akümülasyon tankının giriş ve çıkış noktalarına kombi, kazan veya güneş paneli gibi alternatif kaynaklar bağlanabilir. Hibrit sistem tamamen mekanik tesisatla çözülmelidir.

Harici genleşme tankı nereye konulmalı?
Cihaz ile buffer/akümülasyon tankı arasına konulması daha sağlıklıdır. Ev ile tank arasına konulması da sorun yaratmaz. Ancak Pro serisinde dahili ~8 litrelik imbisat tankı bulunduğu için harici tank zorunlu değildir — bağlanırsa daha iyi olur. R32 monoblok modelde ise zorunludur.

COP nedir?
Cihazın harcadığı enerjinin verdiği ısı karşılığıdır. 1 kW elektrik ile 3 kW ısı üretmek COP 3 demektir. Pro serisi R290'lı cihazlar ortalama COP 4 değerinde çalışır.

Monoblok ile split (yarı monoblok) farkı nedir?
Monoblok, kartı ve ekranı kendi üzerinde olan, tek başına çalışan cihazdır. Yarı monoblok/split ise iç ünitesiyle birlikte çalışır. Yarı monoblok cihazlarda kullanım koşulları daha iyidir ancak ilk montaj maliyeti daha yüksektir.

Kaskad bağlantı yapılabilir mi?
Evet. 11 cihaz (1 master + 10 slave) yan yana çalıştırılabilir. Ancak bunun için ekstra bir modül gerekir; cihazın üzerinde standart olarak bu özellik yoktur.

Elektrikli kombiye göre daha mı tasarruflu?
Evet. Elektrikli kombi ilk montajda daha uygun olabilir ama sonrasında çok daha yüklü enerji harcamasına yol açar. Isı pompasının dezavantajı ilk kurulum maliyetidir; bu maliyet kısa sürede telafi edilir.

Vakum yapmak gerekli mi?
Hayır. Cihaz kapalı devre olarak, testleri yapılmış şekilde gelir. Servisin yapması gereken filtre, voltaj ve kablo kontrolüdür.

Klima gibi gaz toplama (pump down) yapılabilir mi?
Hayır. Cihaz kapalıyken gaz kompresör tarafında likit haldedir, ancak kaynak noktasından açıldığında gaz tesisatı da açılmış olur. Gaz bir yerde biriktirilemez — kaynak yuvalarından açılıp gaz salınır, sonra kaynak yapılıp yeni gaz basılır.

Oda termostatı kullanmak zorunda mıyım?
Zorunlu değil. Cihazın kendi oda sıcaklık sensörünü eve uzatıp parametrelerden aktif ettiğinizde, cihaz o sıcaklığa göre kendini açıp kapatır. Ayrıca WiFi modülü sayesinde telefondan da kontrol edilebilir.

Soğutma yaparken sıcak su alabilir miyim?
Evet. Cihaz her koşulda önce boyleri besler, boyler set değerine ulaştıktan sonra soğutma moduna geçer.

Parametrelere nasıl girilir?
99 şifresiyle girildiğinde 208 parametrenin tamamı görüntülenebilir, ancak değişiklik yapılamaz.

Kaynaklar:
Termodinamik Isıtma Sistemleri — Isı Pompası Teknik Eğitimi canlı yayını (çalışma prensibi, komponentler, parametreler, montaj kuralları ve saha soru-cevap bölümü)
Termodinamik Isıtma Sistemleri — TD-Pro Serisi ürün kataloğu teknik değerleri
Termodinamik Isıtma Sistemleri — Pro, Eco ve Eco Star serisi kullanım kılavuzları
Termodinamik Isıtma Sistemleri — Yetkili Servis ve Teknik Destek Kanalları

Genişletmek için tıkla ...